Drenovac – neolitsko naselje kod Paraćina

by Aleksandra

Arheološki lokalitet Drenovac kod Paraćina, na Koridoru 10, jedno od najinteresantnijih nalazišta na centralnom Balkanu, u kome su građene i kuće na sprat, uskoro bi moglo biti otvoreno za turiste.

Na tome rade stručnjaci Areheološkog instituta iz Beograda i muzejski radnici Zavičajnog muzeja Paraćin, a uz pomoć lokalne samouprave i Ministarstva za turizam. Projekat Arheološkog instituta, Drenovac neolitski megalopolis,  na
lokalitetu Drenovac, koji obuhvata iskopavanje neolitskih naselja, konzerviranje građe i publikaciju svih dosadašnjih radova i ove godine je u punom zamahu. Unazad deset godina na području Paraćinske opštine, u Drenovcu, ekipe studenata i profesora arheologije vredno rade uz pomoć kolega iz muzeja širom Srbije i stručnjaka saradnika iz
inostranstva.

Piše: Ivana Antić

Lokalitet Slatina – Turska česma, nalazi se u Drenovcu, 9 kilometara južno od Paraćina. Nalazište se pruža na rečnoj terasi u neposrednoj blizini auto puta Beograd – Niš. Svi koji prolaze trasom E75 iz pravca Beograda sa leve strane auto puta videće negde na 170 – om kilometru od Beograda, nakon petlje Paraćin, balon salu u kojoj od 2002. traju arheološka istraživanja.

Više od 50 ha površine pripada neolitu, mlađem kamenom dobu. Na lokalitetu su prisutne i starija starčevačka i mlađa vinčanska kultura.

Starija faza starčevačke kulture trajala je tokom poslednja dva veka sedmog milenijuma i početkom 6. milenijuma stare ere.

Naselje iz perioda vinčanske kulture trajalo je oko 1000 godina, (5500 – 4500 p.n.e.). Sastojalo se od pravilno raspoređenih nadzemnih pravougaonih kuća velikih dimenzija sa prostorom na spratu, galerijama. U kućama je konstantovano postojanje odvojenog prostora za pripremanje hrane, za svakodnevne aktivnosti, prostorije za proizvodnju keramičkih posuda i kamenog i koštanog alata. Prisustvo nakita od morskih školjki sa Mediterana, alatki od opsidijana, vulkanskog stakla, čije je poreklo iz Grčke ili sa Karpata, ukazuju na kontakte i razmenu neolitskih zajednica iz udaljenih krajeva Balkanskog poluostrva i Evrope.

U pojedinim delovima lokaliteta, pronađen je i materijal starijeg gvozdenog doba.

Prepoznajuci važnost i značaj ovakvog arheološkog nalazišta, Opština Paraćin pokrenula je inicijativu kod nadležnih ministarstava za otvaranje izlaza sa auto – puta ka ovom neolitskom naselju, pa treba verovati da će po okončanju iskopavanja svi zainteresovani moći da izbliza vide ovaj lokalitet.

Još jedan razlog da posetite Paraćin

Naselje Drenovac je otkriveno 1962. godine prilikom izgradnje autoputa Beograd – Niš.

Kada su počeli radovi na iskopavanju, mislilo se da se radi o oko 30 hektara, ali su kasnija geomagnetna snimanja pokazala da se lokalitet prostire na dva puta većoj površini, a takozvani kulturni sloj doseže dubinu od oko sedam metara.

Od nedavno na lokalitetu Drenovac rade i članovi tima Univerziteta u Kembridžu, a uz nesebičnu podršku i stručnu pomoć profesora Slaviše Perića i zaposlenih u Zavičajnom muzeju grada Paraćina.

Video prilog Opštinskog odseka za informisanje Paraćin, možete pogledati OVDE

4

PREPORUČUJEMO

Leave a Comment