Grci u Somboru

by Aleksandra

Jedno od gradskih naselja na području Zapadnobačkog okruga u Vojvodini, Sombor je grad izuzetno bogate i burne istorije.

Iako postoje mnoge teorije o nastanku ovog grada, najzastupljenija je ona koja je vezana za vlastelinsku porodicu Cobor, poreklom iz Ugarske. Zapravo postoje dokazi da od 14 – og veka, upravo zahvaljujući brojnim članovima te porodice, naselje počinje da se razvija nešto brže nego ranije.

Iz 1334. godine datira prvi pomen ove porodice, dok se krajem tog veka, tačnije 1391. pominju kao vlastelini današnjeg Sombora, odnosno tada naselja Sentmihalj.

U periodu od 1541. do 1687. godine ovim naseljem vladaju turske snage. Ujedno je tu bilo smešteno i sedište jedne od najznačajnijih nahija, koja je pripadala Segedinskom okrugu.

Nakon oslobođenja, Sombor postaje zvanično vojni šanac na Potiskoj granici, a zatim i vojničko mesto.

Slobodan i kraljevski grad Sombor postaje zvanično 17. februara 1749. godine, kada je tadašnja carica iz dinastije Habzburg, Marija Terezija potpisala Povelju. Iste godine, 24. aprila je ta Povelja predata zvaničnicima grada, nakon čega on doživljava procvat.

Zabeležen je povećan priliv stanovništva u drugoj polovini 17 – og veka i to primarno Bunjevaca i Srba, a tokom 18 – og veka u Sombor se doseljava i određeni broj Grka.

Grci u Somboru

Izvesni Dima Grk je i prvi stanovnik Sombora, čije je poreklo bilo grčko, a da o njegovom postojanju postoji pisani trag.

Pretpostavlja se da je taj Dima i osnivač somborske porodice Dimić, a inače je u zapisu navedeno da je on 1716. godine u solani u Segedinu kupio oko 182 kilograma soli. Kako navodi sajt Ravnoplov “5 kamenova soli u ukupnoj težini od 3 cente i 8 funti”.

Kasnije se beleži postojanje još tri Grka u ovom gradu, dok je polovinom 18 – og veka njihov broj značajno povećan. Mahom su se bavili trgovinom i određenim zanatima.

Od 1755. godine, kada je u zvaničnom popisu poreskih obveznika zabeleženo 16 Grka, koji su se bavili trgovinom, ne beleži se kasnije posebno njihovo poreklo. Kako se iz navedenih prezimena može videti, mnogi od njih su se vrlo brzo asimilovali, te izmenili prezimena u skladu sa srpskim. Pa tako se u popisu mogu videti i Nićifor Nikolić, Dmitar Paraskevin, Prokopija Popović , Mihailo Hebraus i slični.

Prema podacima iz poslednjeg popisa stanovništva, u Somboru živi 35 Grka.

Poslednji Grk u Somboru

Primetno je da su se mnogi stanovnici Sombora, čije je poreklo bilo grčko, asimilovali, te da su tek po neki zadržavali grčka imena, a retko koji i svoja grčka prezimena.

Georgije Makarjanos je zvanično poslednji stanovnik ovog grada, čije je poreklo bilo grčko. Mnogi su ga “prekrstili” u Mađarjanoš, ali je on ipak ostao upamćen u istoriji ovog grada. Naime, zabeleženo je da je živeo u drugoj polovini 18 – og veka i da je kupio u samom centru grada zgradu, koja je bila smeštena sa samom Trgu Svetog Đorđa. Palatu “In foro” (Na trgu), koja je krasila centar Sombora do 1968. godine je tu podigao u takozvanom bidermajer stilu, a zatim je poklonio Pravoslavnoj crkvenoj opštini ovog grada. Nažalost, vremena su se promenila, pa i stilovi u gradnji, te je nakon rušenja te palate, nikla zgrada Robne kuće “Beograd”.

PREPORUČUJEMO

Leave a Comment